- سردبیر
- درباره_فارکس, فارکس
- 0 نظر
- 826 بازدید
همه چیز درباره بازار مبادلات ارزی یا فارکس
بازار تبادل ارز خارجی یا فارکس، (به انگلیسی: Foreign exchange market) (اختصاری FOREX) یک بازار نامتمرکز دو طرفه، برای تبادل و معاملهگری ارز است. این بازار نرخ تبدیل ارز را برای همه ارزها تعیین میکند. اکنون فارکس از لحاظ حجم معاملات بزرگترین بازار مالی در جهان است.
در بازار تبادل ارز جهان تمامی بانکها (اعم از تجاری و مرکزی و سرمایهگذاری)، مؤسسات مالی بزرگ، شرکتهای چند ملیتی، تاجران، شرکتهای بیمه، شرکتهای صادرات و واردات، صندوقهای بازنشستگی، سفتهبازها و اشخاص حقیقی در آن ارزهای مختلفی همچون دلار آمریکا، یورو، پوند، ین و دیگر پول های کشور ها را داد و ستد میکنند.
پیشینه بازار فارکس
پیش از پیدایش پول، عمل مبادله به صورت مبادله مستقیم کالا با کالا و خدمات صورت میپذیرفت. در ایران غلات، در تبت بسته چای، در ویرجینیا بسته تنباکو، در حبشه بسته فلفل و نمک، در روسیه پوست سمور و در حوالی مدیترانه گوسفند بهعنوان معیارهای سنجش و واحدهای ارزش به حساب میآمدند. اما به دلیل مشکلاتی نظیر پرحجم بودن یا فاسد شدن به تدریج سکههای فلزی بهعنوان معیار ارزش مورد استفاده قرار گرفت. کمکم نقل و انتقال سکههای فلزی نیز مشکل بنظر میرسید و زمینه برای ایجاد پول کاغذی یا اسکناس فراهم گردید. اولین بانک مدرنی که بهطور رسمی به انتشار و رواج اسکناس اقدام نمود بانک انگلستان بود.
از نظر علم اقتصاد برای پول سه کارکرد مشخص وجود دارد:
– به عنوان معیار ارزش
– به عنوان وسیله مبادله
– به عنوان وسیلهای برای ذخیره ارزش
از زمانی که اسکناس جای خود را در اقتصاد باز کرد برای مدت زیادی منتشر کنندگان آن معادل ارزش اسمی آن طلا نگهداری میکردند. این نظام سه رکن اصلی داشت:
- پول رایج کشور نرخ برابری ثابتی به طلا داشت.
- بانکهای مرکزی فقط در برابر ورود طلا به کشور یا خروج آن از کشور مجاز بودند حجم اسکناس منتشره را براساس نرخ برابری ثابتی تغییر دهند.
- ورود و خروج طلا از کشور آزادانه صورت میگرفت و بر این اساس کلیه ارزهای جهان نرخ برابری ثابتی با یکدیگر و با طلا داشتند.
وقوع جنگ جهانی اول و رکود بزرگ اقتصادی و نیاز کشورها به اسکناس بیشتر برای تأمین منابع مالی جنگ باعث فروپاشی این نظام شد. عرضه و رونق پول کاغذی تورم و بیثباتی سیاسی و اقتصادی را به دنبال داشت؛ بنابراین نظارت ارزی بین دولتها را میطلبید. پس از جنگ جهانی دوم دولتها جهت بازسازی اقتصاد کشورشان تصمیم گرفتند تا با ثابت نگهداشتن قیمت ارزها نسبت به دلار آمریکا با آرامش و آسودگی خیال به تحکیم مبادلات تجاری بین خود بپردازند. اما این مورد نیز تا سال ۱۹۷۱ بیشتر دوام نداشت (به دلیل مواجه شدن آمریکا با کسری موازنه تجاری). پس از آن، بنابر شرایط خاص جهان قرار بر این شد که ارزها آزادانه در قبال یکدیگر مبادله شوند و قیمت یک ارز با توجه به عرضه و تقاضای بازار تعیین شود نه به واسطه سیاست دولتها. پس از آن، بانکها که به لحاظ ماهیت بانکی خود همیشه درگیر جریان ارزهای خارجی بودند، به فکر مدیریت منابع ارزی خود افتادند و به همین جهت یک جریان بین بانکی را به وجود آوردند تا به وسیلهٔ آن بتوانند ارزهایی که فکر میکردند در آینده ارزش بیشتری خواهند داشت را تهیه و آنهایی را که فکر میکردند ارزش خود را از دست خواهند داد به واسطه این جریان بفروشند؛ لذا به خاطر اینکه هر بانکی استراتژی خاص خود را دنبال میکرد، جریانی به نام «تبادل ارزهای خارجی» ایجاد شد.
کشورها میتوانند به روشهای زیر نرخ تبادل ارز خود را مشخص کنند:
- سیستم نرخ تبادل شناور که در آن ارز، جایگاه خود را در بازار به واسطه توازن یا عدم توازن نیروهای عرضه و تقاضا مییابد.
- یک سیستم ثابت نرخ تبادلات که در آن ارزش ارز توسط دولت یا بانک مرکزی مشخص میشود.
- سیستمی که ترکیبی از نرخ شناور و نرخ ثابت دولتی است و احتمال دخالت دولت به هدف کنترل نرخ آن ارز نیز به کرات وجود دارد.
قابل ذکر است در نظام شناور ارز، عرضه و تقاضای ارز تعیینکننده قیمت آن ارز میباشد؛ بنابراین افزایش عرضه یا کاهش تقاضا یک ارز در بازار موجب کاهش قیمت و افزایش تقاضا یا کاهش عرضه موجب افزایش قیمت ارز مورد معامله میشود. بانکهایی که قصد داشتند حداکثر بهرهوری را از شناور بودن نرخ ارزها بدست آورند فعالانه به تجارت با یکدیگر پرداخته و در نتیجهٔ این تحولات یک بازار بین بانکی بسیار بزرگ ایجاد شد. طبیعتاً بازاری که ارزش معاملات روزانهاش به بیش از سه تریلیون دلار آمریکا میرسد هر نوع سرمایهگذاری در هر بازار دیگری را کوچک جلوه میدهد.
وقتی ارزش پول یک کشور در حد متعارفی کاهش پیدا کند صادرات آن افزایش و واردات آن کاهش مییابد. از این طریق کسری موازنه تجاری از بین میرود و به تبع این امر اقتصاد قوی میشود، نرخ بیکاری کاهش یافته و نرخ رشد اقتصادی و فعالیت اقتصادی بالا میرود و از آنجایی که اقتصادهای ملل مختلف در جهتهای مختلفی حرکت میکردند، طبیعتاً برخی تعدیلات لازم بود؛ بنابراین محدودیتهای ورود و خروج سرمایه توسط بیشتر کشورها حذف شدند و شرکت کنندگان اصلی بازار ارز برای تعدیل کردن نرخ ارز براساس ارزشهای مورد انتظارشان آزاد گذاشته شدند.
بهطور کلی بازار تبادلات ارزی با مفهوم امروز آن از سال ۱۹۷۱ ایجاد گردید. البته در آن زمان معاملات از طریق تلفن یا دورنگار به صورت محدود انجام میگرفت و تنها در اختیار بانکٰهای بزرگ و افراد بسیار ثروتمند بود. اما با پیشرفت وسایل ارتباطی حدوداً از سال ۱۹۹۸ امکان معامله از طریق شبکه اینترنت نیز فراهم گردیدهاست. البته مزایای فراوان و جذابیت این بازار سبب شده تا در طی مدتی کوتاه این بازار به بزرگترین بازار مالی دنیا تبدیل گردیده و هر روز نیز به تعداد معامله کنندگان آن افزوده شود.
مکان بازار تبادل ارز
تبادلات این بازار برخلاف دیگر بازارهای مالی که در مکان فیزیکی خاص و قوانین سازمان یافتهٔ بهخصوص انجام میشوند، در محل مشخصی متمرکز نیست و در حقیقت معاملات بین طرفهای معامله از طریق اینترنت صورت میگیرد. امروزه کارگزاری ها خدمات معاملاتی را ارائه میکنند و معامله گران را به بازار متصل میکنند و قوانین مشخصی برای فعالیت آن ها وجود دارد.
ویژگیهای بازار تبادل ارز
– امکان معامله در تمام طول ۲۴ ساعت شبانه روز در ۵ روز از هفته
– امکان معامله در هر دو جهت بازار (امکان سود در افزایش یا کاهش قیمت)
– استفاده از اعتبار اهرمی (Leverage) به منظور افزایش قدرت خرید.
– امکان تعیین حد سود و ضرر و انجام معاملات سفارشی در غیاب شخص.
– هزینه بسیار کم برای انجام معاملات.
– نقد شوندگی بسیار بالا (هر لحظه که تصمیم بگیرید میتوانید بخرید یا بفروشید)
– دسترسی آسان و سریع
– فرصتهای بیشمار معاملاتی
– انعطافپذیری بالا (از نظر زمان حضور در بازار، بهکارگیری استراتژی معاملاتی متنوع، تعداد و حجم معاملات و…)
– عدم نیاز به پرداخت مالیات، عوارض یا حتی بهره بابت اعتباراتی که به سرمایه شخص داده میشود.
– بدون محدودیت جنسیتی یا فیزیک بدنی و با شرایط سنی هجده سال به بالا و با حداقل سرمایه.
– حداقل درگیری در پیچیدگیهای قوانین دولتی.
– کمیسیون معاملاتی صفر.
– امکان معامله از هر نقطه دنیا.
– امکان استفاده رایگان از حساب آزمایشی.
علل تبادلات پولی
شرکتها یا دولتها برای خرید یا فروش کالا و خدمات خود در کشورهای خارجی نیاز به تبدیل و مبادله ارز خود با ارز کشور مربوط دارند. در حالتی دیگر وقتی مسافران قصد مسافرت به کشورهای دیگر را داشته باشند، برای خریدهای ضروری خود نیاز به تبدیل پول کشور خود به پول کشور مقصد را دارند و بههمین ترتیب وقتی یک فرد یا یک بنگاه بخواهد در سایر کشورها سرمایهگذاری کند نیاز به پول خارجی دارد. برای مثال وقتی سرمایهگذاران اروپایی بخواهند از کشور آمریکا خریدی انجام دهند یا در آمریکا سرمایهگذاری کنند برای این منظور باید پولشان (یورو) را بفروشند و دلار آمریکا بخرند. البته حجم نسبتاً کوچکی از معاملات ارزی روزانه در بازارهای ارز به معاملات تجاری معمول و سرمایهگذاریها اختصاص مییابد و سایر معاملات ارزی توسط بانکها، تاجران و سفتهبازها انجام میشود که برای بهدست آوردن سود کوتاهمدت است. معاملهگران و سوداگران با پیشبینی حرکت آتی قیمت ارزها، به هدف کسب سود در معاملات اقدام به خرید و فروش ارزها مینمایند. البته پیشرفت ارتباطات بینالمللی و وجود بازاری بیست و چهار ساعته در سراسر جهان نیز به شدت این معاملات افزودهاست.
ضررهای کلان در بازار فارکس به دلیل استفاده از ضریب اهرمی بالا (لوریج بالا)
ضریب اهرمی ( Leverage) به معنی استفاده چند برابر سرمایه اصلی در انجام هر معامله است، که در نتیجه میتواند عاملی در افزایش سود یا زیان به نسبت استفاده از آن ضریب باشد. کارگزاریهای بسیاری وجود دارند که با ارائه ضریب اهرمی بالا همانند ۱:۵۰ ،۱:۲۰۰ ،۱:۵۰۰ و غیره به مشتریان خود، امکان انجام معاملات در حجم سنگین را برایشان فراهم میکنند. به عنوان مثال اگر کارگزاری به مشتریان خود ضریب اهرمی ۱:۱۰۰ را ارائه میدهد به معنای آن است که مشتری میتواند تا ۱۰۰ برابر سرمایه خود را در این بازار به صورت اعتباری معامله کند.
اگر چه استفاده از ضریب اهرمی بالا، سرمایه اولیه کمتری را از سوی مشتری درگیر میکند، ولی میزان ریسک سرمایه را هم به همان نسبت بسیار بالا میبرد. از اطلاعات جمعآوری شده از نسبت تعداد ضررکنندگان به سودکنندگان در چند کارگزاری بزرگ آمریکایی معلوم میشود که در سالهای اخیر میانگین تعداد متضرران حدود ۷۰٪ و سودکنندگان حدود ۳۰٪ بود. این دادهها مربوط به چهار دورهٔ سهماهه جمعآوری شدهاست. لازم است ذکر شود که از سال ۲۰۱۱ تاکنون کلیه کارگزاران تحت نظارت NFA در آمریکا موظف به محدود کردن استفاده از ضریب اهرمی تا حداکثر ۱:۵۰ برای مشتریان خود میباشند. این بدین معناست که مشتریای که در یک کارگزاری آمریکایی مبادرت به باز کردن حساب معاملاتی مینماید حداکثر میتواند تا ۵۰ برابر موجودی خود معامله جدیدی را باز نماید.
بررسی اطلاعات به دست آمده نشان میدهد درصد کل متضرران از سهماهه آخر سال ۲۰۰۹ تا سه ماه اول ۲۰۱۳ در کارگزاریهای بزرگ آمریکایی، پس از گذشت چند ماه از تصویب قانون ضریب اهرمی ۱:۵۰ توسط CFTC، تعداد متضرران حدود ۵٪ کاهش پیدا کرد.
اکثر کارگزاران برای جذب مشتری جدید پیشنهاد استفاده از ضریب اهرمی بالا به مشتریان میدهند (۱:۵۰۰، ۱:۲۰۰، ۱:۱۰۰، ۱:۵۰، ۱:۲۵) و بهطور معمول مشتریان در کارگزاری مصرف میشوند و در درازمدت سرمایه خود را از دست میدهند.
روشهای تحلیل
دو روش اصلی برای تحلیل و پیشبینی بازار وجود دارد:
تحلیل تکنیکی (technical Analysis) به بررسی، مطالعه و ارزیابی رفتارهای بازار و تغییرات قیمتهای پیشین برای پیشبینی تغییرات قیمت در آینده است. تحلیل تکنیکی در زمینه ارز، سهام، کالاها، ابزارهای مشتقه یا هر موضوع قابل داد و ستدی که متأثر از نیروهای عرضه و تقاضا باشد قابل استفاده است.
در تحلیل بنیادین بازار سرمایه (fundamental Analysis) به بررسی و ارزیابی عوامل اقتصادی و سیاسی موجود و مطالعه تأثیر احتمالی آن بر بازارهای مالی میپردازد. معاملهگر این مکتب تحلیلی تمایل دارد تا بواسطه مطالعه عوامل و محرکهای اقتصادی و سیاسی به پیشبینی تأثیر احتمالی این عوامل بر نوسانات آتی بازار پرداخته و از مزیت اطلاع از آخرین اخبار به بهترین نحو استفاده نماید.
تحلیل سنتیمنتال یا تحلیل مبتنی بر جو غالب بازار(Sentimental Analysis) در این نوع تحلیل که جدیدترین سبک تحلیل است که سن و تاریخه کمتری نسبت به روشهای قبل دارد، با مطالعه جو غالب بازار و معامله گران، همچنین بررسی اخبار و رویدادهای سیاسی، اقتصادی و… میتوان به مسیر آتی بازار پی برد و احتمال موفقیت معاملات را بیشتر کرد.